Winkelwagen
hond beloning

Wanneer beloningen voor je hond averechts werken.

In de jaren zeventig gaven Edward Deci en collega’s houten driedimensionale Tetris-stukken aan een groep van vierentwintig universiteitsstudenten en vertelden hen om een vorm te bouwen met de blokken. Gedurende een periode werden de studenten die terugkeerden naar het laboratorium een nieuwe vorm getoond en gingen ze aan de slag met de blokken voor hen. Voor de helft van de deelnemers bracht dag twee een aangename verrassing. Voor elke puzzel die ze oplosten binnen de toegewezen tijd, kregen ze geld. Gemotiveerd door iets anders dan gewoon tijdverdrijf voor de lol, verhoogden de deelnemers hun werkethiek en besteedden ze langere tijd aan het oplossen van de puzzel.

Maar toen de deelnemers terugkwamen voor dag drie, was de beloning in de vorm van geld verdwenen. Het was terug naar het maken van de vormen omwille van het vormen maken. Niet verrassend, met een externe stimulans weggevallen, daalde hun motivatie. Deelnemers besteedden minder tijd aan het proberen te creรซren van nieuwe vormen en waren meer geneigd om te stoppen met spelen met de blokken en gewoon daar te zitten. Ze besteedden veel minder tijd met de blokken dan toen ze het nog voor hun eigen plezier deden.

Extrinsieke versus intrinsieke motivatie

Het fenomeen dat we nu kennen als extrinsieke versus intrinsieke motivatie was geboren. Andere wetenschappers herhaalden al snel het experiment met een reeks verschillende taken en leeftijdsgroepen. Al voor lang hadden onderzoekers het effect gerepliceerd in schoolkinderen die tekenden en atleten en verschillende dieren. Wanneer een externe beloning of straf werd geรฏntroduceerd, verschoven de motivationele gewoonten van mensen.

Deci, samen met een andere psycholoog, Richard Ryan, had een radicaal idee. Hun bevindingen over wat mensen motiveerde, waren niet alleen van toepassing op huiswerk maken of een probleem oplossen, maar op iets veel groters: hun welzijn. 

Deci en Ryan breidden hun werk uit over intrinsieke motivatie, met de verklaring dat we allemaal drie basis en aangeboren psychologische behoeften hebben. Als we deze behoeften bevredigen, zal ons welzijn verbeteren en zullen we zelfgemotiveerd zijn voor groei en ontwikkeling. De zelfdeterminatietheorie (SDT) was geboren. Het omvat de behoefte aan autonomie, competentie en verbondenheid. Of anders gezegd, om je in controle te voelen, alsof je vooruitgang kunt boeken, en om ergens bij te horen.

En voor honden?

Het is de vraag in hoeverre deze behoeften ook gelden voor honden. Maar wat sowieso het geval is: externe beloningen kunnen de inzet tijdelijk verhogen, maar hun verwijdering kan leiden tot een scherpe daling van de motivatie. Ik zie nog veel te vaak dat baasjes hun honden belonen met voer (externe beloning) voor gedrag dat hun hond al vanuit intrinsieke motivatie vertoont. Het resultaat is dat een hond het gedrag nu voor een externe beloning gaat vertonen.

Voor mensen is het al zo vaak aangetoond dat intrinsieke drijfveren tot veel meer groei en competentie leidt dan extrinsieke drijfveren. Een muzikant die muziek maakt uit liefde voor de muziek, wordt nou eenmaal een betere muzikant dan de persoon die het voor geld of beroemdheid doet. Wanneer een hond al passie of motivatie voor bepaald gedrag heeft dan werken extrinsieke beloningen averechts, want zodra je de beloning weghaalt, daalt de motivatie tot een lager punt dan voordat je de beloning introduceerde.

Wanneer werken beloningen wel?

Beloningen werken vooral wanneer honden iets nieuws van ons moeten leren. Door bijvoorbeeld de stappen van een oefening te belonen weet een hond dat hij op de goede weg is. Beloningen werken eveneens goed wanneer je ongewenst gedrag wilt afleren. Je beloont een hond bijvoorbeeld wanneer hij niet naar iedere hond op straat uitvalt. In dat laatste geval hoop je dat een hond het niet alleen leert om niet uit te vallen voor een voertje of voor jou (extrinsiek), maar dat niet uitvallen ook voor hemzelf een fijnere optie is. (intrinsiek).ย 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Recente beoordelingen