Winkelwagen
pasgeboren kennis van pups

๐——๐—ฒ ๐—ผ๐—ป๐˜‡๐—ถ๐—ฐ๐—ต๐˜๐—ฏ๐—ฎ๐—ฟ๐—ฒ ๐—ธ๐—ฒ๐—ป๐—ป๐—ถ๐˜€ ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป ๐—ฝ๐—ฎ๐˜€๐—ด๐—ฒ๐—ฏ๐—ผ๐—ฟ๐—ฒ๐—ป ๐—ฝ๐˜‚๐—ฝ๐˜€.

Met de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie staat een oude vraag weer centraal in de wetenschap: โ€œHoe leren wij?โ€ Op het eerste gezicht lijkt er niets minder wetend dan een pasgeboren baby of een puppy. Het is een begrijpelijke gedachte, zoals John Locke ooit beweerde, dat de geest van een baby een ‘onbeschreven blad’ is. Simpelweg wachtend op de wereld om zijn lege pagina’s te vullen. Jean-Jacques Rousseau (1712โ€“78) benadrukte dit idee eveneens: “Wij worden geboren met het vermogen om te leren, maar weten niets.” En hoe zit het dan met de kennis van pasgeboren pups?

๐—•.๐—™ ๐—ฆ๐—ธ๐—ถ๐—ป๐—ป๐—ฒ๐—ฟ ๐—ฒ๐—ป ๐—ข๐—ฝ๐—ฒ๐—ฟ๐—ฎ๐—ป๐˜ ๐—–๐—ผ๐—ป๐—ฑ๐—ถ๐˜๐—ถ๐—ผ๐—ป๐—ถ๐—ป๐—ด

Meer dan twee eeuwen later nam B.F Skinner grondlegger van โ€œoperant conditioningโ€ en daarmee ook de grondlegger van veel moderne hondentraining, deze opvatting over. Alles wat wij weten is het gevolg van interactie met de buitenwereld. Dieren hadden volgens Skinner sowieso geen innerlijk leven en waren volledig programmeerbaar. Dieren volgens Skinner leken wel een beetje op de AI van nu. ChatGPT kan wel een heel vrolijk artikel schrijven, maar voelt van binnen die blijdschap niet. Daarom steekt het mij dat juist deze man, die zoveel gruwelijke experimenten op dieren (waaronder honden) uitvoerde, en dieren als niets anders zag dan een te programmeren ding, nog zo belangrijk is als het gaat om hondentraining.

๐—ฃ๐—ฎ๐˜€๐—ด๐—ฒ๐—ฏ๐—ผ๐—ฟ๐—ฒ๐—ป ๐˜„๐—ฒ๐˜‡๐—ฒ๐—ป๐˜€ ๐˜„๐—ฒ๐˜๐—ฒ๐—ป ๐—ฎ๐—น ๐—ต๐—ฒ๐—ฒ๐—น ๐˜ƒ๐—ฒ๐—ฒ๐—น

We weten nu dat de visie van Locke, Rousseau en Skinner volledig verkeerd isโ€”niets is minder waar. Schijn kan bedriegen: ondanks zijn onvolwassenheid bezit het pasgeboren brein al aanzienlijke kennis. Geรซrfd van zijn lange evolutionaire geschiedenis. Deze kennis blijft grotendeels onzichtbaar, omdat het niet naar voren komt in het primitieve gedrag van pasgeboren dieren.

Het heeft cognitieve wetenschappers daarom veel vindingrijkheid gekost om het uitgebreide repertoire aan vaardigheden bloot te leggen. Waarover baby’s, puppyโ€™s en kuikentjes en alle andere wezens vanaf de geboorte beschikken. Objecten, getallen, waarschijnlijkheden, gezichten, taal… dieren worden geboren met een groot arsenaal aan kennis.

Een puppy is niet slechts een passieve ontvanger van informatie, maar een actieve deelnemer in zijn eigen ontwikkeling. Uitgerust met een ongelooflijk vermogen om te leren en zich aan te passen vanaf het moment van geboorte. Dit begrip verandert de manier waarop we denken over leren en over opvoeding. Voor ons hondenbezitters betekent dit dat een hond niet slechts een product is van onze opvoeding en interactie met de wereld wat Skinner beweerde.

๐—ž๐—ฒ๐—ป๐—ป๐—ถ๐˜€ ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป ๐—ผ๐—ฏ๐—ท๐—ฒ๐—ฐ๐˜๐—ฒ๐—ป

Al vanaf de leeftijd van een paar maanden weet een baby al dat de wereld bestaat uit objecten die coherent bewegen, ruimte innemen, niet zonder reden verdwijnen en niet op twee verschillende plekken gelijktijdig kunnen zijn. Bij veel andere dieren is vergelijkbare kennis waargenomen. Onderzoekers meten dit door zorgvuldig het kijkgedrag te bestuderen. Wanneer ze objecten onnatuurlijk gedrag lieten vertonen, bijvoorbeeld met magie-truukjes, dan bleven babyโ€™s langer kijken. Zo van: โ€œHey, hier klopt iets niet!โ€ De meeste volwassenen vinden het nog steeds geweldig om naar magie-shows te kijken. Ondanks dat we weten dat het allemaal schijn is.

Pasgeboren dieren snappen bijvoorbeeld dat wanneer een deel van een object is afgeschermd, het niet is verdwenen, maar slechts uit zicht is. Wanneer een hond een paard achter een boom ziet staan, waarbij bijvoorbeeld rechts van de boom, het hoofd te zien is, en links van de boom, het achterwerk. Dat het waarschijnlijk niet twee verschillende dieren zijn. Honden zullen dan ook net zo verbaasd zijn wanneer het uiteindelijk toch twee verschillende dieren blijken te zijn.

๐—ž๐—ฒ๐—ป๐—ป๐—ถ๐˜€ ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป ๐—ด๐—ฒ๐˜๐—ฎ๐—น๐—น๐—ฒ๐—ป

Wanneer een pasgeboren baby naar slides kijkt met telkens twee objecten dan reageert hij nauwelijks als hij weer een afbeelding ziet met opnieuw twee objecten. Wanneer er echter een slide wordt getoond met drie objecten snapt hij dat er iets is veranderd.
Bij zowel mensen als dieren is aangetoond dat zij een aangeboren gevoel hebben voor getallen. Met allerlei vindingrijke experimenten hebben onderzoekers aangetoond dat dieren intuitief snappen dat 1+1 meer dan 1 is en 10 – 5 niet 10 kan zijn.
Er zijn hersencircuits voor getallen geรฏdentificeerd bij apen, raven en zelfs bij vissen. Hun hersenen bevatten โ€˜getalneuronenโ€™ die zich op een vergelijkbare manier gedragen. Ze zijn afgestemd op specifieke aantallen objecten. In ons hoofd hebben we aparte neuronen voor 1, 2, 3 enzovoort.

๐—ž๐—ฒ๐—ป๐—ป๐—ถ๐˜€ ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป ๐—ฑ๐—ถ๐—ฒ๐—ฟ๐—ฒ๐—ป

Zowel babyโ€™s als pups snappen dat er naast objecten ook dieren zijn. Het verschil tussen een object en een dier is dat een dier zich uit zichzelf kan bewegen. Het hoeft niet door een ander object te worden aangeraakt. Het Engelse woord voor dier is niet voor niets: animal. Van het Latijnse anima wat zoiets als โ€˜begeesterdโ€™ betekent. Een helium ballon is daarom voor zoveel honden verschrikkelijk eng. Het gedraagt zich niet als een object maar als een dier. En het lijkt de natuurwetten zoals andere objecten niet te volgen.
Mijn oma zei altijd: โ€œStof gaat omhoog.โ€ De werkelijkheid is dat warme lucht stijgt en stof zo licht is dat het mee omhoog kan gaan. Maar stof dwarrelt neer in een volledig stille ruimte. Ik weet nog dat ik dat als klein kind probeerde uit te leggen. Koppig dat ze was bleef ze erbij: โ€œStof gaat omhoog!โ€

๐—ž๐—ฒ๐—ป๐—ป๐—ถ๐˜€ ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป ๐—ด๐—ฒ๐˜‡๐—ถ๐—ฐ๐—ต๐˜๐—ฒ๐—ป

Pasgeboren kinderen herkennen direct gezichten, sterker nog, ongeboren kinderen herkennen al gezichten. Een onderzoeksteam slaagde erin om foetussen via de baarmoederwand een lichtpatroon te laten zien. Verrassend genoeg toonden de onderzoekers aan dat drie stippen in de vorm van een gezicht de foetus meer aan trokken dan drie stippen in de vorm van een piramide. In een eerder artikel heb ik onderzoek aangehaald dat honden niet van neutrale mensengezichten houden. Maar wel van expressieve, en dus, leesbare gezichten. Gezichtsherkenning is vermoedelijk dus bij honden ook aangeboren. Zeker wanneer je nagaat hoe gemakkelijk jonge pups al aanwijzingen van mensen kunnen volgen.

๐—ž๐—ฒ๐—ป๐—ป๐—ถ๐˜€ ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป ๐˜€๐—ฎ๐—บ๐—ฒ๐—ป๐˜„๐—ฒ๐—ฟ๐—ธ๐—ฒ๐—ป ๐—บ๐—ฒ๐˜ ๐—บ๐—ฒ๐—ป๐˜€๐—ฒ๐—ป

Honden worden geboren om met mensen te socialiseren, omdat wij hen zo gefokt hebben. Dus hoe zit het precies met de kennis van pasgeboren pups? Puppies van slechts twee maanden oud kunnen al herkennen wanneer mensen naar objecten wijzen. En ze zullen ons aankijken als er tegen hen gesproken wordt. Dit zijn beide tekenen dat honden een aangeboren vermogen hebben om via lichaamstaal met ons te communiceren.

Ik blijf me verbazen hoe goed honden ons kunnen snappen. Honden wijzen niet met hun poten zoals wij met onze armen en vingers wijzen. Honden zullen nooit een woord uitspreken zoals wij. Maar toch leren ze onze taal al heel erg snel te begrijpen. Dat komt omdat ze de aangeboren gave hebben om door te hebben dat wij met ze communiceren.

โ€œHoewel individuele relaties met mensen dit gedrag kunnen beรฏnvloeden, komt minstens 40 procent van dit vermogen alleen al uit geneticaโ€, zegt Emily Bray van de Universiteit van Arizona.

“In de loop van de domesticatie, van wolf tot hond, is er duidelijk geselecteerd op deze sociale vaardigheden,” zegt ze. “Het zit ingebakken in hen en komt al op zeer jonge leeftijd naar voren, zelfs voordat ze veel ervaring met mensen hebben gehad.”

Bray en haar collega’s hebben deze vaardigheden getest bij 375 acht weken oude Golden Retriever- en Labrador Puppies die bestemd waren om hulphonden te worden. Dit was de vroegste leeftijd waarop ze dergelijke experimenten konden uitvoeren. Omdat de puppy’s dan pas net oud genoeg waren om door voedselbeloningen gemotiveerd te worden, zegt Bray.

Kennis van pasgeboren pups bij wijzen

De onderzoekers ontdekten dat het wijzen naar voedsel dat onder een kopje verborgen lag, de puppy’s bijna 70 procent van de tijd hielp om het te vinden. Het succespercentage was vanaf het begin zo hoog. Wat betekent dat ze niet leerden om het wijzen te volgen, maar dit al wisten te doen, zegt Bray. In een controletest konden de puppy’s voedsel dat onder een van twee kopjes verborgen was niet beter vinden dan op basis van toeval. Wat aangeeft dat ze het niet simpelweg roken.

Veel van de variatie in het vermogen van verschillende puppy’s om vingerwijzen te volgen wordt verklaard door genetica, zegt Bray, oftewel aangeboren kennis van pasgeboren pups. Met behulp van statistische analyses gebaseerd op de ouders en andere familieleden van de puppy’s, vonden de onderzoekers dat genetische factoren verantwoordelijk waren voor 43 procent van deze variaties.

๐—ž๐—ฒ๐—ป๐—ป๐—ถ๐˜€ ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป ๐—ฐ๐—ผ๐—บ๐—บ๐˜‚๐—ป๐—ถ๐—ฐ๐—ฎ๐˜๐—ถ๐—ฒ

Het team voerde ook een ander experiment uit waarbij onderzoekers ‘babypraat’ tegen de puppy’s spraken. Ze ontdekten dat de honden gemiddeld meer dan 6 seconden hun blik op de persoon richtten. Dit geeft dat ze begrepen dat er met hen gecommuniceerd werd.

Echter, wanneer de puppy’s een doos gevuld met voedsel niet konden openen in een derde experiment, keken ze slechts ongeveer een seconde naar het gezicht van de onderzoeker. Wat betekent dat ze geen menselijke hulp zochten. De resultaten suggereren dat, net als jonge kinderen, de meeste puppy’s van nature goed zijn in het begrijpen van en reageren op mensen die tegen hen praten. Maar op 8 weken oud hebben ze de sociale vaardigheden die nodig zijn om mensen om hulp te vragen nog niet ontwikkeld.

๐—ช๐—ฎ๐—ฎ๐—ฟ๐—ผ๐—บ ๐—ท๐—ผ๐˜‚๐˜„ ๐—ต๐—ผ๐—ป๐—ฑ ๐—ป๐—ผ๐—ด ๐—ฎ๐—น๐˜๐—ถ๐—ท๐—ฑ ๐˜ƒ๐—ฒ๐—ฒ๐—น ๐˜€๐—น๐—ถ๐—บ๐—บ๐—ฒ๐—ฟ ๐—ถ๐˜€ ๐—ฑ๐—ฎ๐—ป ๐—ฑ๐—ฒ ๐—บ๐—ฒ๐—ฒ๐˜€๐˜ ๐—ด๐—ฒ๐—ฎ๐˜ƒ๐—ฎ๐—ป๐—ฐ๐—ฒ๐—ฒ๐—ฟ๐—ฑ๐—ฒ ๐—ธ๐˜‚๐—ป๐˜€๐˜๐—บ๐—ฎ๐˜๐—ถ๐—ด๐—ฒ ๐—ถ๐—ป๐˜๐—ฒ๐—น๐—น๐—ถ๐—ด๐—ฒ๐—ป๐˜๐—ถ๐—ฒ.

Op dit moment worden we overspoeld met ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie. Het vermogen om te schaken, afbeeldingen te herkennen, patronen te herkennen en specifieke strategieรซn te verzinnen lijkt oneindig. Maar toch, al deze vormen van kunstmatige intelligentie kunnen slechts รฉรฉn specifiek ding uitvoeren. Terwijl jouw hond in een enorm aantal situaties uit de voeten kan.

Daarnaast heeft jouw hond maar een paar leermomenten nodig om iets complex zoals zwaartekracht te begrijpen. Op dit moment wordt AI getraind met miljoenen of soms miljarden situaties en zelfs dan โ€˜snappenโ€™ ze het vaak nog niet. Dit komt omdat jouw hond al allerlei aangeboren voorkennis heeft. Dit komt dankzij miljoenen jaren evolutie.

Kortom, jouw hond heeft maar een fractie van de data nodig om hetzelfde te leren als kunstmatige intelligentie. Zolang dit het geval is, hoeven we niet bang te zijn dat de wereld wordt overgenomen door robots en hun robothonden.

๐—–๐—ผ๐—ป๐—ฐ๐—น๐˜‚๐˜€๐—ถ๐—ฒ

Het laatste woord in het nature vs nurture-debat is nog lang niet gezegd. Maar met alle moderne scantechnieken zien we steeds meer dan veel basiskennis aanboren is. Het DNA van een hond bestaat bestaat uit slechts 617 megabyte aan informatie. Die van ons kan met 750 megabyte eveneens op een CD-rom gebrand worden. Dat op basis van die bescheiden hoeveelheid informatie een volledig functionerend wezen met gemaakt kan worden, is een van de verbazingwekkende feiten van de wetenschap. Kunstmatige intelligentie heeft een bijna eindeloze hoeveelheid data nodig heeft om slechts รฉรฉn taak uit te voeren. Kortom levende wezens, pups, baby’s, kuikentjes etc. zijn vele malen efficiรซnter dan welke computer ook.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Recente beoordelingen